Sluit deze pagina en ga terug naar de homepagina

Welkom

Gender?

Gender is een begrip dat uit de Engelse taal komt en betekent letterlijk sociaal geslacht.

Gender verschilt van sekse

Vrouwen en mannen verschillen van elkaar op 2 manieren: fysiek en sociaal.

  • fysieke verschillen = sekse
  • sociale verschillen = gender

Sekse is bepaald door de natuur; gender door de cultuur.

Je wordt als mens geboren met een biologisch bepaalde sekse en een samenleving voegt daar gender aan toe: gender bestaat uit een hele laag ideeën en verwachtingen over hoe vrouwen en mannen verschillen en hoe ze zich wel en niet horen te gedragen.
Deze ideeën en verwachtingen over vrouwen en mannen gaan we als kind gebruiken als bouwstenen van onze identiteit en zo worden we bovenop onze fysieke sekse, ook op het sociale vlak tot man en vrouw gemaakt. De ene samenleving denkt daar anders over dan de andere. Onze grootouders hadden andere ideeën dan wij over wat gepast was voor mannen en vrouwen. Genderverschillen liggen dus niet vast.

Genderverschillen versus sekseverschillen

Er is heel wat discussie over welke m/v verschillen bepaald worden door de natuur en toebehoren aan je sekse, en welke verschillen ontstaan onder invloed van een bepaalde cultuur en dus behoren tot je gender. Dat mannen van Mars komen en vrouwen van Venus mag dan de titel van een populair boek zijn, grondig en betrouwbaar wetenschappelijk onderzoek heeft intussen uitgewezen dat genderverschillen sociale verschillen zijn - net als de verschillen tussen allochtoon en autochtoon, arm en rijk - en dat je er dus niet mee geboren wordt.

Hoe ontstaan genderverschillen?

Stel je even een andere wereld voor, een wereld waar de mensen overtuigd zijn dat blauwogige mensen anders zijn dan groen- en bruinogige mensen. De blauwogigen zijn slimmer en sneller, zo denken ze, en de groen/bruinogigen zijn liever en zorgzamer. Van bij hun geboorte verwachten ouders van de blauwogigen dat ze slim en snel zijn; ze spelen dan ook heel slimme en snelle spelletjes met de blauwogigen omdat ze denken dat die dat leuk vinden. De bruin/groenogigen mogen het rustiger aan doen. Hun ouders babbelen meer met hen, spelen zorgzame spelletjes met hen en vertellen hen elke dag hoe lief te zijn. 20 jaar later zien de ouders dat ze gelijk hadden; de blauwogigen kiezen slimme en snelle activiteiten en studies. Bij de activiteiten en studies waar je moet zorgen voor anderen, zijn er veel meer groen/bruinogigen. En iedereen is er rotsvast van overtuigd dat de keuzes die ze maken, hun eigen keuzes zijn. Als je hen vertelt dat ze beïnvloed werden door de ideeën van hun ouders over blauw- en groen/bruinogigen, kunnen ze dat maar moeilijk geloven.
Bij genderverschillen is het net zo: we willen er als kind allemaal graag bij horen en we maken ons de culturele codes van de groep waar we bij horen zodanig eigen, dat ze deel van onze identiteit lijken. Daarom gaan velen er vanuit dat genderverschillen eigenlijk sekseverschillen zijn waar we mee geboren worden.
Maar – en dat is voor velen een hele opluchting – we zijn niet veroordeeld tot deze stereotypen (overdreven beelden van groepen die niet kloppen met de werkelijkheid) over meisjes en jongens, mannen en vrouwen, we kunnen ons bewust worden van hun invloed en we kunnen die invloed verminderen.

Meisjes worden niet geboren met een voorkeur voor poppen en jongens niet met een voorkeur voor autootjes

Als een baby geboren wordt, zijn nog maar 10% van de hersenconnecties vastgelegd. De overige 90% van de connecties worden gemaakt in een omgeving die de baby voortdurend beïnvloedt (Cathérine Vidal). Zonder dat we het beseffen en vaak tegen onze wil in, geven we de stereotypen over meisjes en jongens aan elkaar door. We laten het onze kinderen weten nog voor ze kunnen praten: met een korte aarzeling of een subtiele afkeuring waar we ons niet van bewust zijn, leren ze dat dit stukje speelgoed of dat gedrag niet bij hen past. En hup, gender is geboren.

Gender en seksuele identiteit

Gender is ook gelinkt aan onze seksuele identiteit: meer daarover onder Gender en mijn seksuele identiteit (link naar levensloopitem 9)

Meer weten?

  • Op de website van het RoSa documentatie centrum, vind je een heleboel interessante bronnen, onder: RoSa kwesties gender.
  • Asha ten Broeke, Het idee m/v. Ontmaskering van een hardnekkig denkbeeld, 2010.
  • Michael S. Kimmel, The gendered society, 2008.
  • Cordelia Fine, Delusions of Gender. How our minds, society and neurosexism create difference, 2010.
  • Cathérine Vidal, Hommes, femmes: avons-nous le même cerveau?, Paris, Le Pommier, 2007.
  • Gender in beelden: een compilatie van internetfragmenten (RoSa)